W poprzednim artykule informowałem o konkretnych propozycjach Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczących zmiany przepisów, która jeszcze bardziej ułatwi oddłużanie. Szykowane są również propozycje, które zmierzają do zabezpieczenia interesów wierzycieli i wielu dłużnikom mogą zamknąć drogę do oddłużenia w ramach postępowania upadłościowego.

Planowane zmiany przewidują także poszerzenie katalogu przesłanek oddalenia wniosku o upadłość konsumencką o dwie pozycje. Jeśli plany te wejdą w życie wniosek o upadłość konsumencką będzie mógł zostać oddalony przez sąd, jeżeli nie wcześniej niż w okresie dziesięciu lat przed dniem jego zgłoszenia:

1) wobec dłużnika prawomocnie orzeczono zakaz prowadzenia działalności gospodarczej;

2) dłużnik został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach art. 300, art. 301 lub art. 302 Kodeksu karnego lub art. 586 Kodeksu spółek handlowych.

Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej

Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej jest orzekany na podstawie art. 373 Prawa upadłościowego. Zgodnie z art. 373 ust. 1 pr. up. sąd może orzec pozbawienie na okres od jednego do dziesięciu lat prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub w ramach spółki cywilnej oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, członka komisji rewizyjnej, reprezentanta lub pełnomocnika osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie tej działalności, spółki handlowej, przedsiębiorstwa państwowego, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszenia osoby, która ze swojej winy:

1) będąc do tego zobowiązana z mocy ustawy, nie złożyła w ustawowym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości albo

2) faktycznie zarządzając przedsiębiorstwem dłużnika, istotnie przyczyniła się do niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w ustawowym terminie, albo

3) po ogłoszeniu upadłości nie wydała lub nie wskazała majątku, ksiąg rachunkowych, korespondencji lub innych dokumentów upadłego, w tym danych w postaci elektronicznej, do których wydania lub wskazania była obowiązana z mocy ustawy, albo

4) jako upadły po ogłoszeniu upadłości ukrywała, niszczyła lub obciążała majątek wchodzący w skład masy upadłości, albo

5) jako upadły w toku postępowania upadłościowego nie wykonała innych obowiązków ciążących na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądu albo sędziego-komisarza, albo też w inny sposób utrudniała postępowanie.

W myśl art. 373 ust. 3 pr. up. sąd może orzec pozbawienie prawa prowadzenia działalności gospodarczej lub pełnienia funkcji członka w/w organów osoby, wobec której:

1) już co najmniej raz ogłoszono upadłość, z umorzeniem jej długów po zakończeniu postępowania upadłościowego;

2) ogłoszono upadłość nie dawniej niż pięć lat przed ponownym ogłoszeniem upadłości.

Nie jest to zamknięty katalog przesłanek do orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem dalsze przesłanki ujęte zostały w art. 374 pr. up., zgodnie z którym sąd może orzec zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, wobec:

  1. dłużnika będącego osobą fizyczną, także jeżeli niewypłacalność dłużnika jest następstwem jego celowego działania lub rażącego niedbalstwa;
  2. osób uprawnionych do reprezentowania przedsiębiorcy będącego osobą prawną albo spółką handlową niemającą osobowości prawnej oraz osób faktycznie zarządzających przedsiębiorstwem dłużnika, jeżeli niewypłacalność przedsiębiorcy lub pogorszenie jego sytuacji finansowej jest następstwem celowego działania lub rażącego niedbalstwa tych osób.

Przestępstwa gospodarcze 

Dłużnik zostanie pozbawiony oddłużenia w ramach procedury upadłościowej w przypadku gdy prawomocnie skazano go za:

1. przestępstwo udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela (art. 300 k.k.);

Art.  300 k.k.

  • "1. Kto, w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości, udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela przez to, że usuwa, ukrywa, zbywa, darowuje, niszczy, rzeczywiście lub pozornie obciąża albo uszkadza składniki swojego majątku, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
  • 2. Kto, w celu udaremnienia wykonania orzeczenia sądu lub innego organu państwowego, udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela przez to, że usuwa, ukrywa, zbywa, darowuje, niszczy, rzeczywiście lub pozornie obciąża albo uszkadza składniki swojego majątku zajęte lub zagrożone zajęciem, bądź usuwa znaki zajęcia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
  • 3. Jeżeli czyn określony w § 1 wyrządził szkodę wielu wierzycielom, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8".

2. przestępstwo pokrzywdzenia wierzyciela (art. 301 k.k.);

Art. 301 k.k.

  • "1. Kto będąc dłużnikiem kilku wierzycieli udaremnia lub ogranicza zaspokojenie ich należności przez to, że tworzy w oparciu o przepisy prawa nową jednostkę gospodarczą i przenosi na nią składniki swojego majątku, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
  • 2. Tej samej karze podlega, kto będąc dłużnikiem kilku wierzycieli doprowadza do swojej upadłości lub niewypłacalności.
  • 3. Kto będąc dłużnikiem kilku wierzycieli w sposób lekkomyślny doprowadza do swojej upadłości lub niewypłacalności, w szczególności przez trwonienie części składowych majątku, zaciąganie zobowiązań lub zawieranie transakcji oczywiście sprzecznych z zasadami gospodarowania,podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2".

3. przestępstwo zaspokajania wybranych wierzycieli i łapownictwa w postępowaniu egzekucyjnym (art. 302 k.k.)

Art. 302 k.k.

  • "1. Kto, w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości, nie mogąc zaspokoić wszystkich wierzycieli, spłaca lub zabezpiecza tylko niektórych, czym działa na szkodę pozostałych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
  • 2. Kto wierzycielowi udziela lub obiecuje udzielić korzyści majątkowej za działanie na szkodę innych wierzycieli w związku z postępowaniem upadłościowym lub zmierzającym do zapobiegnięcia upadłości,podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
  • 3. Tej samej karze podlega wierzyciel, który w związku z określonym w § 2 postępowaniem przyjmuje korzyść za działanie na szkodę innych wierzycieli albo takiej korzyści żąda".

4. przestępstwo niezgłoszenia wniosku o upadłość spółki handlowej (art. 586 k.s.h.).  

Art. 586 k.s.h. 

"Kto, będąc członkiem zarządu spółki albo likwidatorem, nie zgłasza wniosku o upadłość spółki handlowej pomimo powstania warunków uzasadniających według przepisów upadłość spółki - podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku".

Wspomniałem, iż zmiana w powyższym zakresie jest niekorzystna dla dłużników, ponieważ każdy przypadek mnożenia przeszkód do ogłoszenia upadłości i idącego w ślad za nią oddłużenia należy tak poczytywać. Zmiany te jednak nie budzą większych kontrowersji, gdyż zasadne jest wykluczenie możliwości oddłużenia wobec podmiotów, które dopuściły się przestępstw.


radca prawny Paweł Borek | tel. 510 551 991 | This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Kancelaria prawna Poznań

Upadłość konsumencka Poznań, Warszawa, Wrocław, Bydgoszcz