Jedną ze szczególnych grup społecznych mogących zmagać się z problemem nadmiernego zadłużenia są rolnicy. Do roku 2014 ich status w kontekście zdolności upadłościowej nie był jasny, jednak ustawodawca wątpliwości w tym zakresie postanowił usunąć, umożliwiając rolnikom ogłaszanie upadłości konsumenckiej.

Do czasu nowelizacji prawa upadłościowego w grudniu 2014 r. problem zdolności upadłościowej rolników nie był jasny. W szczególności nie było do końca wiadomym czy wobec nich istniała możliwość ogłaszania upadłości. Zgodnie bowiem z treścią art. 6 pkt 5 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze nie można było ogłosić upadłości wobec osób fizycznych prowadzących gospodarstwo rolne. W ocenie niektórych komentatorów zakaz ten rozciągał się zarówno na upadłość w trybie dla przedsiębiorców, jak i upadłość konsumencką, mimo iż regulacja ta mieściła się w rozdziale dotyczącym upadłości przedsiębiorców.

Obecnie brzmienie art. 6 pkt 5 Prawa upadłościowego jest następujące: "Nie można ogłosić upadłości osób fizycznych prowadzących gospodarstwo rolne, które nie prowadzą innej działalności gospodarczej lub zawodowej". Z przepisu tego wynika, że rolnik, który prowadzi gospodarstwo rolne, ale nie prowadzi działalności gospodarczej (będąc wpisanym do rejestru przedsiębiorców), nie będzie mógł ogłosić upadłości w trybie przewidzianym dla przedsiębiorców.

Bezsporne obecnie jest, iż wyłączenie, o którym mówi wyżej wskazany przepis nie dotyczy konsumenckiej zdolności upadłościowej. Wątpliwości, które niegdyś istniały, usuwa bowiem odrębna regulacja zawarta w art. 4911, w myśl którego zdolność upadłościową konsumencką posiadają wszystkie te osoby, które nie posiadają ogólnej zdolności upadłościowej w rozumieniu art. 5, a więc np. osoby fizyczne prowadzące wyłącznie gospodarstwo rolne (art. 6 pkt 5).

Zatem warunkiem ogłoszenia upadłości konsumenckiej wobec rolnika – osoby fizycznej jest nieprowadzenie przez niego działalności gospodarczej (brak wpisu w rejestrze przedsiębiorców). Upadłość konsumencką stosuje się bowiem wobec wszystkich osób fizycznych, do których nie prowadzi się postępowania upadłościowego na zasadach ogólnych, a więc zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców.

W przypadku zamiaru złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej przez rolnika konieczne będzie ustalenie czy prowadzona przez niego działalność rolnicza polega wyłącznie na działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Prowadzenie w gospodarstwie rolnym działalności wykraczającej poza wytwarzanie produktów nieprzetworzonych, o ile będzie następować w celach handlowych i mieścić się będzie w definicji działalności gospodarczej z art. 2 u.s.d.g., należałoby zdefiniować jako prowadzenie „innej działalności gospodarczej” w rozumieniu art. 6 pkt 5, co wiązać się będzie z ogólną (przedsiębiorczą) zdolnością upadłościową (A.J. Witosz, Prawo upadłościowe. Komentarz, WKP 2017). Stwierdzenie tej okoliczności wykluczy wówczas możność oddłużenia rolnika w ramach upadłości konsumenckiej.


radca prawny Paweł Borek | tel. 510 551 991 | This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Kancelaria prawna Poznań

Upadłość konsumencka Poznań, Warszawa, Wrocław, Bydgoszcz