Upadłość konsumencka jest dla dłużnika rozwiązaniem lepszym od egzekucji komorniczej, ale czy dłużnik rzeczywiście może wybierać między tymi postępowaniami? Co jeśli do domu dłużnika zapukał już komornik, egzekwując roszczenie na rzecz wierzyciela? Jak niewypłacalny konsument może się bronić w takiej sytuacji?

Przedmiotem osobnych wpisów będzie szczegółowe przedstawienie zalet upadłości konsumenckiej w porównaniu z egzekucją komorniczą. Ale czy dłużnik rzeczywiście ma wybór między uczestnictwem w postępowaniu upadłościowym a egzekucyjnym? Co jeśli do domu dłużnika zapukał już komornik, egzekwując roszczenie na rzecz wierzyciela? Jak niewypłacalny konsument bronić może się w takiej sytuacji?

Powyższe wątpliwości wyjaśnia nam treść art. 146 ustawy Prawo upadłościowe (zwanej dalej Pr. up.). W świetle ustępu 1 tego artykułu "Postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości, wszczęte przed ogłoszeniem upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stoi na przeszkodzie przysądzeniu własności nieruchomości, jeżeli przybicia udzielono przed ogłoszeniem upadłości, a nabywca egzekucyjny wpłaci w terminie cenę nabycia". Z powyższej regulacji jednoznacznie wynika, że w sytuacji, gdy komornik prowadzi już wobec dłużnika egzekucję, zadłużony będzie miał możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. W zasadzie na każdym etapie trwania egzekucji dłużnik będzie miał możność skorzystania z dobrodziejstw upadłości konsumenckiej.

Jednak samo złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie spowoduje wstrzymania egzekucji, w związku z czym odsetki za opóźnienie czy odsetki kapitałowe nadal będą naliczane. Ponadto dłużnik nie uniknie kosztów egzekucyjnych naliczonych w toku postępowania komorniczego (te winny zostać jednak zgłoszone przez komornika i wierzycieli w postępowaniu upadłościowym). Dopiero gdy sąd wyda w stosunku do zadłużonego konsumenta postanowienie o ogłoszeniu upadłości postępowanie egzekucyjne ulegnie zawieszeniu z mocy prawa. Komornik nie będzie mógł zatem kontynuować czynności egzekucyjnych wobec dłużnika. Co ważne, z dniem ogłoszenia upadłości (tj. dniem, w którym sąd wydaje w/w orzeczenie) wstrzymaniu ulega naliczanie odsetek (za opóźnienie i kapitałowych). Warto jednak zaznaczyć, iż w przypadku, gdy egzekucja z nieruchomości przebiegała skutecznie i przed ogłoszeniem upadłości nieruchomość została sprzedana na licytacji (sąd udzielił tzw. przybicia), zadłużony konsument będzie musiał się pogodzić z utratą nieruchomości. Sąd będzie mógł wydać postanowienie o przysądzeniu własności nabytej przez licytanta nieruchomości.

Aby jednak prowadzone przez komornika postępowanie egzekucyjne uległo definitywnemu zakończeniu i nie stanowiło już dla dłużnika powracającego problemu, konieczne jest uprawomocnienie się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Postanowienie stanie się prawomocne w sytuacji, gdy nie zostanie zaskarżone zażaleniem. Ponieważ tylko upadły może wnieść zażalenie na to postanowienie (art. 54 ust. 1 Pr. up.) i z oczywistych względów nie będzie zainteresowany jego wnoszeniem, postępowanie egzekucyjne w praktyce szybko będzie umarzane z mocy prawa na podstawie art. 146 ust. 1 zd. 2 Pr. up.

Co ważne, ogłoszenie upadłości konsumenckiej może spowodować umorzenie każdego postępowania egzekucyjnego, które toczy się wobec dłużnika. Przykładowo: jeżeli zadłużony konsument jest uczestnikiem czterech postępowań egzekucyjnych, to ogłoszenie upadłości spowoduje zawieszenie, a następnie umorzenie wszystkich czterech postępowań komorniczych.

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej spowoduje nie tylko zawieszenie, a następnie umorzenie postępowania egzekucyjnego, ale także zagwarantuje dłużnikowi, iż w toku postępowania upadłościowego przeciwko niemu nie zostanie wszczęta nowa egzekucja komornicza. W myśl bowiem art. 146 ust. 4 Pr. up. "Po ogłoszeniu upadłości niedopuszczalne jest wszczęcie egzekucji świadczeń pieniężnych z masy upadłości".

Egzekucja taka nie zostanie wszczęta również po pomyślnym dla upadłego zakończeniu postępowania skutkującego oddłużeniem jego osoby, a to ze względu na treść art. 49121 ust. 3 Pr. up, zgodnie z którym "Po wydaniu postanowienia o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonanych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego wierzytelności powstałej przed dniem ustalenia planu spłaty wierzycieli". Na marginesie wspomnę tylko, iż umorzeniu nie będą podlegać zobowiązania wymienione w art. 49121 ust. 2 Pr. up. (np. alimenty czy umyślnie zatajone przez upadłego długi).

SKUTKI OGŁOSZENIA UPADŁOŚCI W STOSUNKU DO EGZEKUCJI:

  1. postępowania egzekucyjne wszczęte przed ogłoszeniem upadłości ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości, a z chwilą uprawomocnienia się tego orzeczenia postępowanie egzekucyjne ulega umorzeniu z mocy prawa (art. 146 ust. 1 Pr. up.);
  2. zakaz wszczynania egzekucji w toku postępowania upadłościowego (art. 146 ust. 4 Pr. up.);
  3. zakaz wszczynania egzekucji po zakończeniu postępowania upadłościowego, które zakończyło się oddłużeniem upadłego (art. 49121 3 Pr. up.).

Jak z powyższych uwag wynika, ogłoszenie upadłości konsumenckiej może stać się dla dłużnika narzędziem uwolnienia się od prowadzonych przeciwko niemu postępowań egzekucyjnych. Egzekucja wiąże się dla dłużnika z takimi dolegliwościami, jak stawianie się na każde wezwanie komornika w jego kancelarii celem udzielania wyjaśnień pod rygorem wymierzenia grzywny, znoszenie wizyt komornika w mieszkaniu lub zakładzie pracy czy wreszcie rosnące zadłużenie.


radca prawny Paweł Borek | tel. 510 551 991 | This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Kancelaria prawna Poznań

Upadłość konsumencka Poznań, Warszawa, Wrocław, Bydgoszcz