Rozwód jest w Polsce nadal instytucją szczególnie chronioną przepisami prawa. Osoby chcące się rozwieść muszą wykazać sądowi istnienie tzw. przesłanek pozytywnych – a więc okoliczności wymaganych dla orzeczenia rozwodu oraz brak istnienia tzw. przesłanek negatywnych – a więc okoliczności uniemożliwiających orzeczenie rozwodu.

O przesłankach rozwodu mówi art. 56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO), dzieląc je na przesłanki pozytywne oraz negatywne.

Przesłanką pozytywną, która musi istnieć by sąd mógł orzec rozwód, jest zupełny i trwały rozkład pożycia między małżonkami. Rozkład pożycia małżeńskiego jest zupełny jeśli między małżonkami ustały trzy więzi: emocjonalna (wzajemne uczucia miłości i przywiązania), fizyczna (pożycie seksualne) oraz gospodarcza (wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego – a więc wspólne zakupy, wspólne przyrządzanie posiłków, wspólne sprzątanie mieszkania, itp.). Ustać muszą wszystkie 3 wymienione powyżej więzi, przy czym dla ustania więzi emocjonalnej wystarczającym jest by uczucia wygasły po stronie jednego z małżonków, natomiast zamieszkiwanie w jednym lokalu mieszkalnym nie przekreśla ustania więzi gospodarczej, o ile małżonkowie de facto żyją oddzielnie w osobnych pokojach, nie współdzielą posiłków, nie robią wspólnych zakupów.

Dla orzeczenia rozwodu koniecznym jest aby rozkład wyżej wymienionych więzi miał charakter trwały, co oznacza przede wszystkim, iż nie może być widoków na to by więzi te zostały przywrócone. Jeśli więc przykładowo małżonkowie powiedzą przez sądem, iż nie wykluczają, że w przyszłości mogą do siebie powrócić, sąd nie powinien orzec rozwodu. Ustanie trzech w/w więzi powinno nastąpić co najmniej na kilka miesięcy przed wniesieniem pozwu rozwodowego. Jeśli bowiem okres między ustaniem więzi a wszczęciem procesu rozwodowego będzie zbyt krótki (np 1-miesięczny) sąd może uznać, iż upłynęło zbyt mało czasu by stwierdzić, iż rozkład więzi małżeńskich ma charakter trwały.

Oprócz istnienia wyżej wymienionej przesłanki pozytywnej (trwałego i zupełnego rozkładu pożycia) nie może występować żadna z trzech wskazanych w art. 56 KRO tzw. przesłanek negatywnych orzeczenia rozwodu. Przesłanki negatywne (wykluczające orzeczenie rozwodu) są następujące:

  1. dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków – jeśli na skutek orzeczenia rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków, rozwód jest niedopuszczalny;
  2. zasady współżycia społecznego – orzeczenie rozwodu nie może być sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (np. gdy jedno z małżonków chce opuścić swojego ciężko chorego współmałżonka);
  3. przesłanka wskazana w §3 omawianego artykułu 56 KRO – rozwód nie może zostać orzeczony jeśli domaga się go małżonek wyłącznie winny rozpadu pożycia małżeńskiego, chyba że drugi z małżonków wyrazi zgodę na rozwód lub odmowa wyrażenia zgody byłaby sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Jeśli istnieje przesłanka pozytywna wskazana w art. 56 §1 KRO oraz nie występuje żadna z przesłanek negatywnych wymienionych w art. 56 §2 i §3 KRO, sąd może orzec rozwód.


radca prawny Krzysztof Doliński | tel. 530 001 500 | This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Kancelaria prawna Poznań

Rozwód Poznań, Warszawa, Wrocław, Bydgoszcz.