KARY ZA NARUSZENIE OCHRONY SYGNALISTÓW

Cechą immanentną regulacji prawnych jest wprowadzenie sankcji za nieprzestrzeganie ustanowionych przepisów. Nie inaczej rzecz się ma w wypadku regulacji chroniącej prawa osób zgłaszających naruszenia prawa (tzw. sygnalistów). Unijna dyrektywa nr 2019/1937 z dnia 23.10.2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii w artykule 23 ust. 1 stanowi, iż państwa członkowskie ustanawiają skuteczne, proporcjonalne i odstraszające sankcje stosowane wobec osób fizycznych lub prawnych, które:

  • utrudniają lub usiłują utrudniać dokonywanie zgłoszeń;

  • podejmują działania odwetowe wobec osób zgłaszających naruszenia;

  • wszczynają uciążliwe postępowania przeciwko w/w osobom;

  • dopuszczają się naruszeń obowiązku zachowania poufności tożsamości osób dokonujących zgłoszenia.

Dyrektywa przewiduje także sankcje dla sygnalistów działających w złej wierze, w myśl bowiem jej art. 23 ust. 2 Państwa członkowskie wprowadzają przepisy przewidujące skuteczne, proporcjonalne i odstraszające sankcje dla osób dokonujących zgłoszenia, wobec których ustalono, że świadomie dokonały zgłoszenia lub ujawnienia publicznego nieprawdziwych informacji. Państwa członkowskie wprowadzają również przepisy przewidujące, zgodnie z prawem krajowym, środki odszkodowawcze za szkodę wynikającą z takiego zgłoszenia lub ujawniania publicznego”.

Polski ustawodawca zaprojektował przepisy sankcyjne za naruszenie ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa („ustawa o sygnalistach”), rezygnując z kar finansowych, które stały się charakterystyczne dla regulacji dotyczącej ochrony danych osobowych, stanowiąc dla wielu przedsiębiorców skuteczną motywację „wdrożenia RODO”. Tym razem unijny ustawodawca nie przewidział sankcji finansowych, ale państwa członkowskie mogą takowe wprowadzić. Polski ustawodawca poszedł jednak w innym kierunku i za naruszenia przepisów ustawy o sygnalistach przewidział sankcje karne. Przepisy te są następujące:

Art. 56. Kto utrudnia dokonanie zgłoszenia, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.

Art. 57. Kto wbrew przepisowi art. 10 podejmuje działania odwetowe wobec osoby, która dokonała zgłoszenia lub ujawnienia publicznego, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.

Art. 58. Kto wbrew przepisom art. 30 lub art. 43 narusza obowiązek zachowania poufności tożsamości osoby, która dokonała zgłoszenia, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.

Art. 59. Kto dokonał zgłoszenia lub ujawnienia publicznego nieprawdziwych informacji podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.

Art. 60.  Kto wbrew przepisom ustawy nie ustanowił wewnętrznej procedury zgłaszania naruszeń prawa i podejmowania działań następczych albo ustanowiona przez niego procedura narusza art. 29 ust. 1, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.

Jak widać, cztery przepisy karne adresowane są w kierunku pracodawców a jeden w kierunku sygnalistów.

W chwili obecnej czekamy na ostateczny kształt ustawy o sygnalistach, wydaje się jednak, że w/w regulacja karno-prawna zostanie utrzymana. Czas pokaże czy ta droga okaże się skutecznym czynnikiem kształtującym świadomość wśród przedsiębiorców odnośnie regulacji chroniącej sygnalistów.

Wpisy powiązane:

Kogo dotyczy ochrona sygnalistów?

Regulamin zgłoszeń wewnętrznych

Wprowadzenie regulaminu zgłoszeń wewnętrznych

Nieuczciwy sygnalista

Działania odwetowe wobec sygnalisty

Data publikacji: 01.11.2021.