Umowy o pracę po śmierci pracodawcy - zmiany wynikające z ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej.

Co dzieje się z umowami o pracę pracowników zmarłego przedsiębiorcy? Zgodnie z ogólną zasadą, wyrażoną w art. 632 §1 Kodeksu pracy, z dniem śmierci pracodawcy, umowy o pracę zawarte z jego pracownikami wygasają. Do dnia 25 listopada 2018 r. jedynym wyjątkiem od tej zasady była sytuacja, w której pracownik został przejęty przez nowego pracodawcę na zasadach przewidzianych w art. 231 Kodeksu pracy (w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego przedsiębiorcę). W praktyce więc, umowy o pracę pracowników zmarłego przedsiębiorcy co do zasady wygasały a pracownikom tym przysługiwało z tego tytułu odszkodowanie.

Począwszy od 25 listopada 2018 r. przewidziano dodatkowy wyjątek od zasady przewidującej wygaśnięcie umów o pracę pracowników zmarłego pracodawcy. Zgodnie z nowo wprowadzonym art. 632 §3 pkt 2) Kodeksu pracy, umowa o pracę pracownika zmarłego przedsiębiorcy nie wygasa w razie ustanowienia zarządu sukcesyjnego z chwilą śmierci pracodawcy, zgodnie z ustawą z dnia 05 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej. Podstawowe zasady zarządu sukcesyjnego przedsiębiorstwem osoby fizycznej przedstawiliśmy w naszym wcześniejszym wpisie. Z regulacji przewidzianej w art. 632 §3 pkt 2) Kodeksu pracy wynika jednakże, że przepis ten znajdzie zastosowanie jedynie w sytuacji gdy przedsiębiorca wyznaczył przed swą śmiercią zarządcę sukcesyjnego i wpisał go do CEIDG. Jest to istotna zasada, o której pamiętać powinni przedsiębiorcy chcący umożliwić kontynuację zatrudnienia swoich pracowników na wypadek swej śmierci.

Jak długo trwa umowa o pracę pracownika zmarłego przedsiębiorcy, który przed swą śmiercią wyznaczył zarządcę sukcesyjnego? Zgodnie z art. 632 §4 Kodeksu pracy wygasa ona z dniem wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, chyba że przed tym dniem nastąpiło przejęcie pracownika na zasadach wskazanych w art. 231 Kodeksu pracy.

Jak wygląda natomiast sytuacja pracowników zmarłego przedsiębiorcy, który zarządcy sukcesyjnego nie wyznaczył? Zgodnie z art. 632 §5 Kodeksu pracy ich umowy o pracę wygasają z upływem 30 dni od dnia śmierci pracodawcy, chyba że uzgodnią oni z zarządcą sukcesyjnym lub inną uprawnioną osobą (wskazaną w art. 14 ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej) kontynuację ich stosunku pracy (nie dłużej jednak niż do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego lub wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego).

Co ciekawe, okres od dnia śmierci pracodawcy jest okresem usprawiedliwionej nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje jednakże prawa do wynagrodzenia, chyba że pracownikowi polecone zostanie wykonywanie w tym czasie pracy zgodnej z jego umową o pracę.

Nowelizacja Kodeksu pracy wynikająca z wejścia w życie ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej daje więc możliwość kontynuacji działalności przedsiębiorstwa zmarłego przedsiębiorcy, w tym dalszego korzystania z pracy zatrudnionych przez niego pracowników. Niezależnie od tego, przedsiębiorcy chcącemu zapewnić stabilność stworzonego przez niego przedsiębiorstwa na wypadek jego śmierci, zalecamy przekształcenie go w spółkę handlową.

Data publikacji: 07.12.2018

radca prawny Paweł Borek | radca prawny Krzysztof Doliński

Obsługa prawna firmy | Kancelaria prawna Poznań, Warszawa, Bydgoszcz